एजेन्सी ।
सिसाको बोतलमा बिक्री हुने पानी, सोडा, बियर र वाइनजस्ता पेय पदार्थमा प्लास्टिकको बोतलमा भन्दा माइक्रोप्लास्टिक बढी हुने फ्रान्सको खाद्य सुरक्षा निकायले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको एक आश्चर्यजनक अध्ययनले देखाएको छ ।
अनुसन्धाताहरूले संसारभरि प्लास्टिकका स–साना, प्रायः अदृश्य टुक्राहरू रहने गरेको र श्वासप्रश्वास, खाना र पानीको माध्यमबाट मानव शरीरमा व्यापकरूपमा भित्रिने गरेको बताएका छन् ।
प्लास्टिकको यो प्रचुरता मानव स्वास्थ्यका लागि हानिकारक छ भन्ने कुराको कुनै प्रत्यक्ष प्रमाण छैन, तर अनुसन्धानको बढ्दो क्षेत्रले यसको फैलावट मापन गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
फ्रान्सेली खाद्य सुरक्षा निकाय (एएनएसइएस) का अनुसन्धान निर्देशक गुइलाम डुफ्लोसले एएफपीसँग भने, ‘टोलीले फ्रान्समा बिक्री हुने विभिन्न प्रकारका पेयपदार्थमा माइक्रोप्लास्टिकको मात्राबारे अनुसन्धान गर्न र विभिन्न कन्टेनरले पार्न सक्ने प्रभावको परीक्षण गर्न खोजेको छ ।’
अनुसन्धानकर्ताहरूले नरम पेय पदार्थ, लेमोनेड, आइस्ड टी र बियरका ग्लासका बोतलमा प्रतिलिटर औसत १०० माइक्रोप्लास्टिक कण फेला पारेका थिए । यो प्लास्टिकका बोतल वा धातुका डिब्बामा फेला परेको दरभन्दा पाँचदेखि ५० गुणा बढी हो ।
‘हामीले प्राप्त गरेकोभन्दा ठीक उल्टो नतिजा आउने अपेक्षा गरेका थियौं,’ अनुसन्धान गर्ने पीएचडीकी छात्रा इसलिन चाइबले एएफपीसँग भनिन् ।
उनले भनिन्, ‘त्यसपछि हामीले थाहा पायौँ, सिसामा नमूनाहरूबाट निस्केका कणहरू एउटै आकार, रङ र बहुलक संरचना थिए ।’
एएनएसइएसले एक विज्ञप्तिमा जनाएको छ, ‘सम्भवतः बिर्कोको घर्षणका कारण बिर्कोको रङमा नाङ्गो आँखाले नदेखिने स–साना दागहरू पनि थिए र ती बिर्कोले उसको सतहमा छोडेका कणहरू थिए ।’
समतल र चम्किलो सिसा र प्लाष्टिक दुबै भाडाका पानीमा माइक्रोप्लास्टिकको मात्रा सामान्यतया कम थियो तर सिसाको बोतलमा प्रति लिटर ४.५ कण थिए भने प्लास्टिककोमा १.६ कण थिए ।
सिसाका बोतलका वाइनमा केही बढी माइक्रोप्लास्टिक्स पनि थिए । यो विसंगतिको कारण ‘व्याख्या गर्न बाँकी रहेको’ चाइबले बताइन् ।
सफ्ट ड्रिंक्समा प्रतिलिटर ३०, लेमोनेडमा ४० र बियरमा ६० माइक्रोप्लास्टिक हुन्छ ।
‘माइक्रोप्लास्टिक्सको सम्भावित विषाक्त मात्राको लागि कुनै सन्दर्भ स्तर नभएकाले यी आँकडाहरूले स्वास्थ्य जोखिमको प्रतिनिधित्व गर्दछ कि गर्दैन भनेर भन्न सम्भव छैन,’ एएनएसईएसले भनेको छ ।
तर पेय पदार्थ उत्पादकहरूले बोतलको बिर्कोले बगाएको माइक्रोप्लास्टिकको मात्रा सजिलै घटाउन सक्छन् ।
एजेन्सीले बिकोलाई हावाले सुकाउने, त्यसपछि पानी र रक्सीले कुल्ला गर्ने एक सफाई विधिको परीक्षण गरेको थियो, जसले प्रदूषणलाई ६० प्रतिशतले कम गरेको थियो ।
एएनएसईएसले सार्वजनिक गरेको यो अध्ययन गत महिना ‘जर्नल अफ फुड कम्पोजिसन एन्ड एनालिसिस’मा अनलाइनमा प्रकाशित भएको थियो ।
